Ngữ văn thường làm học sinh lo theo một kiểu khác Toán: sợ không nhớ đủ dẫn chứng, sợ vào đề lạ, sợ viết lan man. Nhưng càng gần ngày thi, việc cố học thuộc thêm quá nhiều mẫu bài có thể phản tác dụng. Một bài Văn tốt trong phòng thi không chỉ cần kiến thức; nó cần đọc đúng yêu cầu, triển khai đủ ý và kiểm soát thời gian.
Đừng biến ôn Văn thành cuộc đua chép dàn ý
Học thuộc có ích nếu giúp học sinh có chất liệu. Nhưng nếu chỉ học thuộc mà không luyện đọc đề, học sinh dễ bê nguyên một đoạn không khớp yêu cầu. Câu hỏi có thể yêu cầu phân tích một khía cạnh, nhận xét một chi tiết, bàn về thông điệp hoặc so sánh cách thể hiện. Mỗi yêu cầu kéo bài viết về một hướng khác nhau. Vì vậy, bước đầu tiên luôn là gạch chân từ khóa của đề.
Trong những ngày cuối, học sinh nên tạo một bảng rất gọn cho mỗi tác phẩm hoặc vấn đề: chủ đề chính, 2-3 luận điểm có thể dùng, vài dẫn chứng chắc, một nhận xét về nghệ thuật hoặc thông điệp. Bảng này không nhằm thay thế bài viết; nó giúp khi vào phòng thi, học sinh không bị rối.
Với đọc hiểu: chứng cứ quan trọng hơn cảm giác
Phần đọc hiểu thường mất điểm vì suy diễn. Học sinh đọc một đoạn văn rồi chọn đáp án nghe quen tai, trong khi đáp án đúng phải bám vào câu chữ. Khi luyện đọc hiểu, hãy tập trả lời hai câu hỏi: chứng cứ nằm ở dòng nào, và đáp án sai đã thêm hoặc bẻ nghĩa ở đâu. Đây cũng là cách TiniQuiz khuyến khích khi chữa câu: không chỉ xem đáp án, mà xem vì sao phương án nhiễu sai.
Với nghị luận: bố cục cứu điểm
Trong phòng thi, một bài viết chưa thật xuất sắc vẫn có thể giữ điểm nếu bố cục rõ: mở vấn đề, triển khai luận điểm, đưa dẫn chứng, phân tích, liên hệ hoặc đánh giá, rồi kết lại. Điều nguy hiểm là viết rất nhiều nhưng thiếu trục chính. Giai đoạn nước rút nên luyện viết đoạn ngắn hơn là chỉ đọc bài mẫu dài. Mỗi ngày có thể viết một đoạn 12-15 dòng cho một luận điểm, sau đó tự kiểm tra: câu chủ đề có rõ không, dẫn chứng có phục vụ luận điểm không, phần phân tích có đi xa khỏi đề không.
Một lịch ôn Văn thực tế
Không cần viết nguyên bài mỗi ngày. Hãy chia thành ba việc: đọc hiểu 20 phút, rà một cụm tác phẩm hoặc chủ đề 30 phút, viết một đoạn nghị luận 25 phút. Cuối buổi, ghi lại một lỗi: thiếu chứng cứ, lạc đề, dẫn chứng mờ, hay kết đoạn yếu. Sau một tuần, học sinh sẽ có một sổ lỗi đủ dùng hơn nhiều so với một tập bài mẫu chưa chắc nhớ được.
Nguồn mốc kỳ thi: Cục Quản lý chất lượng - Bộ GD&ĐT.